Waarom je hormonen nooit alleen werken
2 min leestijd
Hormonen vormen het interne communicatiesysteem van je lichaam. Van alle pijlers is dit degene die met vrijwel elke andere in verbinding staat, stress, voeding, training en herstel sturen dit systeem voortdurend aan. Raakt het evenwicht ergens verstoord, dan voel je dat zelden geïsoleerd: vermoeidheid, trager herstel of kilo's die blijven hangen zijn vaak signalen van hetzelfde systeem dat om aandacht vraagt.
Waarom afvallen soms niet lukt, ondanks je beste inzet
Een van de meest onderschatte spelers in dit systeem is cortisol, het hormoon dat je lichaam aanmaakt onder aanhoudende stress. Cortisol is op zichzelf geen probleem, het is een overlevingsmechanisme. Maar blijft het lang verhoogd, dan verandert het hoe je lichaam met energie omgaat. Een recente overzichtsstudie van onderzoekers van Erasmus MC en VU Amsterdam laat zien dat langdurig verhoogd cortisol samenhangt met veranderingen in vetweefsel en een verhoogd risico op obesitas.¹ Precies het proces dat vetopslag bevordert in plaats van vetverlies.
Het effect op je gedrag, niet alleen op je stofwisseling
Wat dit extra lastig maakt, is dat verhoogd cortisol niet alleen je stofwisseling beïnvloedt, maar ook je gedrag. Onderzoek onder 339 volwassenen liet zien dat hogere cortisolwaarden en aanhoudende stress bij aanvang van het onderzoek daadwerkelijk gewichtstoename voorspelden zes maanden later, samen met meer trek in calorierijk eten.²
Dit is zelden een kwestie van doorzettingsvermogen. Het is een systeem dat om aandacht vraagt, niet om meer wilskracht.
Wat dit in de praktijk betekent
Dat is precies waarom we bij PHC nooit alleen naar voeding of training kijken wanneer iemand vastloopt in zijn doelen. Als je hormoonsysteem structureel op scherp staat, kan het beste voedingsplan minder opleveren dan verwacht, simpelweg omdat het lichaam op dat moment andere signalen krijgt. Herstel, stressregulatie en slaap zijn dan net zo bepalend als wat er op je bord ligt.
Herken je dit gevoel, alles goed doen en toch weinig verandering zien? Tijdens een vrijblijvende PHC-analyse kijken we samen naar wat er onder de oppervlakte speelt.
Bronnen
- Lengton, R., Schoenmakers, M., Penninx, B. W. J. H., Boon, M. R., & van Rossum, E. F. C. (2024). Glucocorticoids and HPA axis regulation in the stress-obesity connection: A comprehensive overview of biological, physiological and behavioural dimensions. Clinical Obesity, 15(2), e12725.
- Chao, A. M., Jastreboff, A. M., White, M. A., Grilo, C. M., & Sinha, R. (2017). Stress, cortisol, and other appetite-related hormones: Prospective prediction of 6-month changes in food cravings and weight. Obesity, 25(4), 713–720.
